โจทย์งานและเวลา ก.พ. ทำงานร่วมกัน ท่อน้ำ สูตรลัด 6 แบบ

โจทย์งานและเวลา ก.พ. ทำงานร่วมกัน 2-3 คน ท่อน้ำเข้าออก คน-วัน สูตรลัด a×b÷(a+b) พร้อมตัวอย่างคิดทีละขั้นและข้อสอบฟรี 10 ข้อ
โจทย์งานและเวลา ก.พ. หรือโจทย์ทำงานร่วมกัน เป็นโจทย์ปัญหาคณิตที่ถามว่าถ้าหลายคนช่วยกันทำงานชิ้นเดียว หรือเปิดท่อน้ำหลายท่อพร้อมกัน จะเสร็จในเวลาเท่าไร หลักคิดมีข้อเดียวคือเปลี่ยน "เวลาที่ใช้" เป็น "งานที่ทำได้ใน 1 วัน" แล้วบวกหรือลบกัน บทความนี้สรุปสูตร 6 แบบที่เจอบ่อยพร้อมตัวอย่างคิดทีละบรรทัด และข้อสอบฟรี 10 ข้อพร้อมเฉลย
หลักคิดเดียว: เปลี่ยนเวลาเป็นงานต่อวัน
ถ้าคนหนึ่งทำงานเสร็จใน a วัน แปลว่าใน 1 วันเขาทำงานได้ 1/a ของงาน
- คนที่ทำเสร็จใน 4 วัน ทำได้วันละ 1/4 ของงาน
- คนที่ทำเสร็จใน 12 วัน ทำได้วันละ 1/12 ของงาน
เมื่อทำพร้อมกัน ให้ บวกงานต่อวัน แล้วกลับเศษส่วนเป็นเวลา
เวลาที่ทำร่วมกันเสร็จ = 1 ÷ (งานต่อวันรวม)
สูตรลัดสำหรับ 2 คน
ถ้าคนแรกทำเสร็จใน a วัน คนที่สองทำเสร็จใน b วัน ทำพร้อมกันจะเสร็จใน
(a × b) ÷ (a + b) วัน
เช่น 6 วันกับ 3 วัน ทำพร้อมกันเสร็จใน 18 ÷ 9 = 2 วัน สูตรนี้ใช้ได้กับ 2 คนเท่านั้น ถ้ามี 3 คนขึ้นไปให้กลับไปบวกเศษส่วน
6 แบบที่เจอบ่อย
ตัวอย่างทุกข้อในบทความนี้แต่งขึ้นเพื่อฝึกคำนวณ
แบบที่ 1: สองคนทำงานร่วมกัน
นายเอทาสีบ้านเสร็จใน 6 วัน นายบีทาเสร็จใน 3 วัน ถ้าช่วยกันจะเสร็จในกี่วัน
- นายเอทำได้วันละ 1/6 นายบีทำได้วันละ 1/3 = 2/6
- รวมกันวันละ 1/6 + 2/6 = 3/6 = 1/2 ของงาน
- เสร็จใน 1 ÷ 1/2 = 2 วัน
ตรวจคำตอบ: คำตอบต้องน้อยกว่าเวลาของคนที่เร็วที่สุดเสมอ ถ้าได้มากกว่า 3 วันแปลว่าคิดผิด
แบบที่ 2: สามคนทำงานร่วมกัน
ก ทำเสร็จใน 10 วัน ข ทำเสร็จใน 15 วัน ค ทำเสร็จใน 30 วัน ทำพร้อมกันจะเสร็จในกี่วัน
- ใช้ตัวส่วนร่วม 30: 1/10 = 3/30, 1/15 = 2/30, 1/30 = 1/30
- รวมกันวันละ 6/30 = 1/5 ของงาน
- เสร็จใน 5 วัน
แบบที่ 3: รู้เวลาที่ทำร่วมกัน หาเวลาของอีกคน
ก กับ ข ช่วยกันทำเสร็จใน 4 วัน ถ้า ก ทำคนเดียวเสร็จใน 6 วัน ข ทำคนเดียวจะเสร็จในกี่วัน
- งานต่อวันของ ข = 1/4 - 1/6 = 3/12 - 2/12 = 1/12
- ข ทำคนเดียวเสร็จใน 12 วัน
แบบที่ 4: ทำด้วยกันช่วงหนึ่งแล้วมีคนออก
ก ทำงานเสร็จใน 12 วัน ข ทำเสร็จใน 24 วัน ช่วยกันทำ 4 วัน แล้ว ข ออกไป ก ต้องทำต่ออีกกี่วัน
- ทำร่วมกันวันละ 1/12 + 1/24 = 3/24 = 1/8
- ทำ 4 วันได้งาน 4/8 = 1/2 เหลืองานอีก 1/2
- ก ทำคนเดียววันละ 1/12 จึงใช้อีก 1/2 ÷ 1/12 = 6 วัน
แบบที่ 5: ท่อน้ำเข้าและท่อน้ำออก
ท่อน้ำเข้าเติมถังเต็มใน 4 ชั่วโมง ท่อน้ำออกทำให้ถังเต็มว่างใน 6 ชั่วโมง เปิดพร้อมกันตอนถังว่าง จะเต็มในกี่ชั่วโมง
- ท่อเข้าเติมได้ชั่วโมงละ 1/4 ท่อออกระบายชั่วโมงละ 1/6
- ท่อออกทำงานสวนทาง จึง ลบ ได้ชั่วโมงละ 1/4 - 1/6 = 1/12
- ถังเต็มใน 12 ชั่วโมง
ถ้าท่อน้ำทั้งสองเป็นท่อเติมเหมือนกัน ให้บวกเหมือนแบบที่ 1
แบบที่ 6: คน-วัน (จำนวนคนเปลี่ยน)
ถ้าทุกคนทำงานเร็วเท่ากัน ให้คิดเป็น คน × วัน = ปริมาณงาน
คนงาน 8 คนสร้างรั้วเสร็จใน 15 วัน ทำไปได้ 5 วันแล้วมีคนมาเพิ่มอีก 2 คน งานจะเสร็จเร็วกว่าเดิมกี่วัน
- งานทั้งหมด = 8 × 15 = 120 คน-วัน
- ทำไปแล้ว 8 × 5 = 40 คน-วัน เหลือ 80 คน-วัน
- ตอนนี้มี 10 คน ใช้อีก 80 ÷ 10 = 8 วัน รวมทั้งหมด 5 + 8 = 13 วัน
- เสร็จเร็วกว่าเดิม 15 - 13 = 2 วัน
ถ้าโจทย์ให้จำนวนชั่วโมงต่อวันด้วย ให้คูณเป็น คน × ชั่วโมงต่อวัน × วัน
ตารางสรุปสูตร
| สถานการณ์ | ใช้อะไร |
|---|---|
| ทำร่วมกัน 2 คน | (a × b) ÷ (a + b) |
| ทำร่วมกัน 3 คนขึ้นไป | บวกงานต่อวัน 1/a + 1/b + 1/c แล้วกลับเศษส่วน |
| รู้เวลาร่วม หาเวลาอีกคน | งานต่อวันร่วม - งานต่อวันของคนที่รู้ |
| ท่อเข้ากับท่อออก | งานต่อชั่วโมงของท่อเข้า - ท่อออก |
| จำนวนคนเปลี่ยน | คน × วัน = ปริมาณงานคงที่ |
จุดที่คนพลาดบ่อย
- เอาเวลามาบวกกันตรง ๆ เช่น 6 วันกับ 3 วันได้ 9 วัน ทั้งที่ช่วยกันทำต้องเร็วขึ้น
- เอาเวลามาเฉลี่ย ได้ 4.5 วัน ก็ผิดเช่นกัน ต้องบวกงานต่อวันเท่านั้น
- ใช้สูตร a × b ÷ (a + b) กับ 3 คน สูตรลัดนี้ใช้ได้แค่ 2 คน
- ลืมว่าท่อออกต้องลบ อ่านโจทย์ให้ชัดว่าท่อไหนเติม ท่อไหนระบาย
- ลืมงานที่ทำไปแล้ว ในโจทย์แบบมีคนออกหรือมีคนเพิ่ม ต้องหักงานที่ทำเสร็จก่อนเสมอ
เทคนิคทำข้อสอบให้ทันเวลา
- เขียนงานต่อวันของแต่ละคนเป็นเศษส่วนทันทีที่อ่านโจทย์
- หาตัวส่วนร่วม (ค.ร.น.) ของเวลาทั้งหมด แล้วคิดเป็น "ชิ้นงาน" แทนเศษส่วน เช่น งาน 30 ชิ้น ก ทำวันละ 3 ชิ้น ข ทำวันละ 2 ชิ้น
- ตัดตัวเลือกที่มากกว่าเวลาของคนที่เร็วที่สุดทิ้งก่อน
- ถ้ามีเวลาเหลือ แทนคำตอบกลับว่ารวมงานได้ครบ 1 พอดี
คำถามที่พบบ่อย
โจทย์งานและเวลา ก.พ. ต้องจำสูตรอะไรบ้าง
จำหลักเดียวคือ ทำเสร็จใน a วัน = ทำได้วันละ 1/a ของงาน ที่เหลือคือบวกเมื่อช่วยกัน และลบเมื่อทำงานสวนทาง เช่น ท่อน้ำออก
ทำไมช่วยกันทำแล้วเวลาไม่ใช่ค่าเฉลี่ย
เพราะสิ่งที่รวมกันได้คือปริมาณงานต่อวัน ไม่ใช่จำนวนวัน คนที่เร็วกว่าทำงานได้มากกว่าในแต่ละวัน เวลารวมจึงต้องน้อยกว่าเวลาของคนที่เร็วที่สุด
โจทย์คน-วันกับโจทย์ทำงานร่วมกันต่างกันอย่างไร
โจทย์คน-วันบอกว่าทุกคนทำงานเร็วเท่ากัน จึงคูณจำนวนคนกับจำนวนวันได้เลย ส่วนโจทย์ทำงานร่วมกันแต่ละคนเร็วไม่เท่ากัน ต้องคิดงานต่อวันของแต่ละคนแยกกัน
โจทย์งานและเวลาเกี่ยวกับโจทย์ความเร็วอย่างไร
ใช้หลักเดียวกันคือ งาน = อัตรา × เวลา เหมือน ระยะทาง = ความเร็ว × เวลา ถ้าคล่องเรื่องหนึ่งแล้ว อีกเรื่องจะง่ายขึ้นมาก อ่านต่อได้ที่ โจทย์ความเร็ว ระยะทาง เวลา ก.พ.
ลองทำแบบทดสอบฟรี
อ่านจบแล้ว ลองฝึกกับ ข้อสอบงานและเวลา ก.พ. 10 ข้อ พร้อมเฉลย ฟรี ทุกข้อมีวิธีคิดให้ดู ถ้าอยากฝึกโจทย์คณิตแบบอื่นต่อ ลอง โจทย์อายุ ก.พ. และ โจทย์ร้อยละ ก.พ. หรือกลับไปที่ หน้ารวมสอบราชการ
แหล่งอ้างอิง
- ประกาศรับสมัครสอบภาค ก ของสำนักงาน ก.พ. (ocsc.go.th) เป็นที่มาของจำนวนข้อ เกณฑ์ผ่าน และวันสอบของแต่ละรอบ
- สรุปรูปแบบสอบ ก.พ. ภาค ก ที่ทีม SheetLab ตรวจกับประกาศทางการ
- ตัวเลขในโจทย์ตัวอย่างของบทความนี้ทีม SheetLab แต่งขึ้นเพื่อฝึกคำนวณ ไม่ใช่ข้อมูลจริง