โจทย์ร้อยละ ก.พ. ข้อสอบฟรี 20 ข้อ พร้อมเฉลยสูตรลัด

โจทย์ร้อยละ ก.พ. ข้อสอบฟรี 2 ชุด 20 ข้อ เฉลยทีละขั้น ครบส่วนลด ลดสองต่อ กำไรขาดทุน ดอกเบี้ย อัตราส่วน พร้อมสูตรคิดเร็ว ทำได้ทันทีไม่ต้องสมัคร
โจทย์ร้อยละเป็นเรื่องที่คนเตรียมสอบ ก.พ. ภาค ก เจอบ่อยในหมวดคณิตศาสตร์ทั่วไป หลายคนรู้สูตรแต่ยังพลาด เพราะเลือกฐานผิด หรือคิดเลขยาวจนหมดเวลา บทความนี้สรุปโจทย์ร้อยละ ก.พ. ที่พบบ่อย ได้แก่ ส่วนลด กำไรขาดทุน เพิ่มหรือลดกี่เปอร์เซ็นต์ อัตราส่วน และค่าเฉลี่ย พร้อมตัวอย่างและวิธีทำทีละขั้น
หัวใจของร้อยละ: หาฐานให้ถูกก่อน
ร้อยละ คือ ส่วนที่สนใจเทียบกับฐาน 100 ส่วน สูตรเดียวที่ต้องจำคือ
- ร้อยละ = (ส่วนที่สนใจ ÷ ฐาน) × 100
ฐานคือค่าที่โจทย์ใช้เป็นตัวตั้ง เช่น ราคาป้าย ราคาทุน หรือค่าเดิมก่อนเปลี่ยน ถ้าเลือกฐานผิด คำตอบจะผิดทันที แม้คิดเลขถูกทุกขั้น
เทคนิคคิดเร็วคือ เปลี่ยนร้อยละเป็นตัวคูณ
- ลด 15% เหลือ 85% ใช้ตัวคูณ 0.85
- เพิ่ม 30% เป็น 130% ใช้ตัวคูณ 1.3
- 25% เท่ากับ 1/4 และ 20% เท่ากับ 1/5 ใช้เศษส่วนช่วยคิดในใจได้เร็วขึ้น
ส่วนลดและการลดสองต่อ
ตัวอย่าง 1: ส่วนลดครั้งเดียว
เสื้อราคาป้าย 800 บาท ลด 15% ต้องจ่ายกี่บาท
- ลด 15% แปลว่าจ่าย 85% ของราคาป้าย
- 800 × 0.85 = 680
- ตอบ 680 บาท
ตัวอย่าง 2: ลดสองต่อ
ร้านลด 20% แล้วลดเพิ่มอีก 10% จากราคาที่ลดแล้ว รวมเท่ากับลดกี่เปอร์เซ็นต์
- ลดครั้งแรกเหลือ 0.8 ลดครั้งที่สองเหลือ 0.9
- 0.8 × 0.9 = 0.72 แปลว่าจ่าย 72% ของราคาเดิม
- ลดรวม 100 − 72 = 28%
กำไรขาดทุน: คิดจากราคาทุนเสมอ
ถ้าโจทย์ไม่บอกเป็นอย่างอื่น กำไรหรือขาดทุนเป็นร้อยละจะคิดจาก ราคาทุน
ตัวอย่าง 3: หากำไรเป็นร้อยละ
ซื้อมา 400 บาท ขายไป 500 บาท ได้กำไรกี่เปอร์เซ็นต์
- กำไร = 500 − 400 = 100 บาท
- ร้อยละกำไร = 100 ÷ 400 × 100 = 25%
- ถ้าเอา 100 ÷ 500 จะได้ 20% ซึ่งผิด เพราะใช้ราคาขายเป็นฐาน
ตัวอย่าง 4: หาราคาทุนย้อนกลับ
ขายของได้ 520 บาท ได้กำไร 30% ราคาทุนเท่าไร
- ราคาขาย = ทุน × 1.3
- ทุน = 520 ÷ 1.3 = 400 บาท
- ตรวจกลับ 400 × 1.3 = 520 ถูกต้อง
เพิ่มขึ้นหรือลดลงกี่เปอร์เซ็นต์
ใช้ ค่าเดิม เป็นฐานเสมอ สูตรคือ (ค่าใหม่ − ค่าเดิม) ÷ ค่าเดิม × 100
ตัวอย่าง 5: ขึ้นแล้วลดไม่เท่ากัน
ราคาขึ้นจาก 250 เป็น 300 บาท เพิ่มขึ้น 50 ÷ 250 = 20% แต่ถ้าราคาลดจาก 300 กลับมา 250 บาท จะลดลง 50 ÷ 300 ≈ 16.67% ตัวเลขต่างกันเพราะฐานต่างกัน
ในทำนองเดียวกัน ราคาเพิ่ม 20% แล้วลด 20% จะไม่กลับมาเท่าเดิม เพราะ 1.2 × 0.8 = 0.96 คือลดลงจากเดิม 4%
อัตราส่วนและค่าเฉลี่ย
ตัวอย่าง 6: แบ่งเงินตามอัตราส่วน
แบ่งเงิน 3,600 บาท ให้ 3 คน ตามอัตราส่วน 2 : 3 : 4
- รวมส่วน 2 + 3 + 4 = 9 ส่วน
- 1 ส่วน = 3,600 ÷ 9 = 400 บาท
- ได้ 800, 1,200 และ 1,600 บาท ตรวจรวมได้ 3,600 ถูกต้อง
ตัวอย่าง 7: หาคะแนนที่ต้องได้
สอบ 5 วิชาได้คะแนนเฉลี่ย 72 วิชาที่ 6 ต้องได้กี่คะแนน จึงจะเฉลี่ย 6 วิชาเป็น 75
- คะแนนรวม 5 วิชา = 72 × 5 = 360
- คะแนนรวมที่ต้องการ = 75 × 6 = 450
- วิชาที่ 6 ต้องได้ 450 − 360 = 90 คะแนน
โจทย์ปัญหาอีกแนวที่ออกบ่อยคือรถสวนทาง ไล่ตาม และรถไฟผ่านสะพาน อ่านต่อได้ที่ โจทย์ความเร็ว ระยะทาง เวลา ก.พ.
ตารางสรุปสูตรที่ใช้บ่อย
| เรื่อง | ฐานที่ใช้ | สูตรหรือวิธีคิด |
|---|---|---|
| ส่วนลด | ราคาป้าย | จ่าย = ราคาป้าย × (1 − ร้อยละลด) |
| ลดสองต่อ | ราคาหลังลดครั้งแรก | คูณตัวคูณสองตัว แล้วหักจาก 100% |
| กำไรขาดทุน | ราคาทุน | ร้อยละ = กำไร ÷ ทุน × 100 |
| หาราคาทุน | ราคาทุน | ทุน = ราคาขาย ÷ (1 ± ร้อยละ) |
| เพิ่มหรือลดกี่ % | ค่าเดิม | (ใหม่ − เดิม) ÷ เดิม × 100 |
| อัตราส่วน | ผลรวมของส่วน | หาค่า 1 ส่วนก่อน |
| ค่าเฉลี่ย | จำนวนข้อมูล | ผลรวม = ค่าเฉลี่ย × จำนวน |
เทคนิคทำข้อสอบให้ทันเวลา
- อ่านโจทย์แล้วถามตัวเองก่อนว่า "ฐานคืออะไร" ขีดเส้นใต้คำว่าทุน ราคาป้าย หรือค่าเดิม
- แปลงร้อยละเป็นตัวคูณหรือเศษส่วน แล้วคูณครั้งเดียว ไม่ต้องหาส่วนลดแยกก่อน
- ประมาณคำตอบคร่าว ๆ แล้วตัดตัวเลือกที่เป็นไปไม่ได้ เช่น ลดราคาแล้วต้องได้ค่าน้อยกว่าราคาเดิม
- ถ้าเหลือเวลา ให้แทนคำตอบกลับเข้าโจทย์เพื่อตรวจ
ถ้าอยากฝึกโจทย์ปัญหาคณิตแบบอื่นต่อ อ่าน โจทย์งานและเวลา ก.พ. โจทย์อายุ ก.พ. และ โจทย์ความเร็ว ระยะทาง เวลา ก.พ. ส่วนคิดวิเคราะห์ด้านอื่น อ่าน อนุกรมตัวเลข ก.พ. และ โจทย์เงื่อนไขสัญลักษณ์ หรือดูภาพรวมทุกวิชาที่ โซนสอบราชการ
คำถามที่พบบ่อย
โจทย์ร้อยละ ก.พ. ต้องท่องสูตรเยอะไหม
ไม่ต้อง สูตรหลักมีเพียงส่วนที่สนใจหารด้วยฐานแล้วคูณ 100 ที่เหลือคือการเลือกฐานให้ถูกและฝึกคิดเป็นตัวคูณ
กำไรร้อยละคิดจากราคาทุนหรือราคาขาย
โดยทั่วไปคิดจากราคาทุน ยกเว้นโจทย์ระบุชัดว่าให้คิดจากราคาขาย จึงต้องอ่านโจทย์ให้ครบทุกครั้ง
ลด 20% แล้วลดอีก 10% ทำไมไม่เท่ากับลด 30%
เพราะส่วนลดครั้งที่สองคิดจากราคาที่ลดแล้ว ไม่ใช่ราคาเดิม คิดได้จาก 0.8 × 0.9 = 0.72 จึงลดรวม 28%
ไม่ถนัดเลขจะฝึกโจทย์ปัญหาอย่างไร
เริ่มจากโจทย์ง่ายวันละไม่กี่ข้อ เขียนวิธีทำทุกขั้น แล้วจับเวลาเมื่อเริ่มคล่อง ฝึกสม่ำเสมอดีกว่าฝึกหนักครั้งเดียว
ลองทำแบบทดสอบ
อ่านจบแล้ว ลองวัดความเข้าใจด้วย แบบทดสอบโจทย์ร้อยละ ก.พ. 10 ข้อ พร้อมเฉลย ทำเสร็จจะเห็นเฉลยและวิธีคิดทุกข้อ ข้อไหนพลาดให้กลับมาทบทวนตัวอย่างที่ตรงกันในบทความนี้
แหล่งอ้างอิง
- ประกาศรับสมัครสอบภาค ก ของสำนักงาน ก.พ. (ocsc.go.th) เป็นที่มาของจำนวนข้อ เกณฑ์ผ่าน และวันสอบของแต่ละรอบ
- สรุปรูปแบบสอบ ก.พ. ภาค ก ที่ทีม SheetLab ตรวจกับประกาศทางการ
- ตัวเลขในโจทย์ตัวอย่างของบทความนี้ทีม SheetLab แต่งขึ้นเพื่อฝึกคำนวณ ไม่ใช่สถิติจริง