อุปมาอุปไมย ก.พ. 7 ความสัมพันธ์ คิดเป็นขั้น พร้อมข้อสอบฟรี

อุปมาอุปไมย ก.พ. จับคู่คำ 7 แบบ ทั้งส่วนประกอบ หน้าที่ เหตุ-ผล ตรงข้าม หมวดหมู่ พร้อมวิธีคิด 4 ขั้น และแบบทดสอบฟรี 10 ข้อ มีเฉลยทุกข้อ
ข้อสอบอุปมาอุปไมย ก.พ. ดูเหมือนข้อง่าย มีแค่คำสองคู่ แต่หลายคนตอบผิดเพราะเลือกจากความรู้สึกว่าคำ "เข้ากัน" ไม่ได้ดูว่าความสัมพันธ์เป็นแบบเดียวกันหรือไม่ บทความนี้สรุปความสัมพันธ์ของคู่คำ 7 แบบที่ควรรู้ พร้อมวิธีคิด 4 ขั้น ตัวอย่างที่แต่งขึ้นใหม่ และจุดหลอกที่ผู้สอบพลาดบ่อย อ่านจบแล้วลองทำแบบทดสอบท้ายบทได้ทันที
อุปมาอุปไมยในข้อสอบ ก.พ. คืออะไร
อุปมาอุปไมยคือการเทียบคู่คำ โจทย์ให้คู่คำมาหนึ่งคู่ เช่น ก : ข แล้วถามว่าคู่ไหนมีความสัมพันธ์แบบเดียวกัน บางข้อให้เติมคำที่หายไป เช่น ก : ข เทียบได้กับ ค : ?
สิ่งที่ข้อสอบวัดคือการคิดอย่างมีเหตุผล ไม่ใช่การท่องศัพท์ คำในโจทย์มักเป็นคำง่ายที่ทุกคนรู้จัก ความยากอยู่ที่ตัวเลือกหลอก ซึ่งมักเป็นคำในเรื่องเดียวกัน แต่สัมพันธ์กันคนละแบบ
ตัวอย่าง นักบิน : เครื่องบิน ถ้ามองแค่ว่า "เกี่ยวกับการเดินทาง" อาจเลือก สนามบิน : ผู้โดยสาร ซึ่งผิด เพราะคู่โจทย์คือ "ผู้ควบคุม กับ พาหนะที่ควบคุม" คู่ที่ถูกจึงควรเป็นแบบ กัปตัน : เรือ
ความสัมพันธ์ของคู่คำ 7 แบบที่ควรรู้
ตารางนี้รวมความสัมพันธ์ที่พบบ่อย ตัวอย่างทุกคู่แต่งขึ้นเพื่อการฝึก
| ความสัมพันธ์ | ประโยคทดสอบ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| ส่วนประกอบ | ก เป็นส่วนหนึ่งของ ข | จอ : โทรศัพท์ |
| หน้าที่ | ก มีไว้เพื่อ ข | ตู้เย็น : แช่เย็น |
| ผู้ใช้-เครื่องมือ | ก ใช้ ข ในการทำงาน | ช่างตัดผม : ปัตตาเลี่ยน |
| เหตุ-ผล | ก ทำให้เกิด ข | ไฟฟ้าลัดวงจร : ไฟไหม้ |
| ตรงข้าม | ก มีความหมายตรงข้ามกับ ข | มืด : สว่าง |
| หมวดหมู่ | ก เป็นชนิดหนึ่งของ ข | ทุเรียน : ผลไม้ |
| ลำดับ | ก มาก่อน ข | หนอน : ดักแด้ |
ส่วนประกอบและหมวดหมู่ต่างกันอย่างไร
สองแบบนี้สับสนกันบ่อย ส่วนประกอบคือ ชิ้นส่วนของสิ่งหนึ่ง เช่น จอเป็นชิ้นส่วนของโทรศัพท์ ส่วนหมวดหมู่คือ สมาชิกของกลุ่ม เช่น ทุเรียนเป็นผลไม้ชนิดหนึ่ง ลองถามว่า "ก เป็น ข ชนิดหนึ่งหรือไม่" ถ้าตอบว่าใช่ คือหมวดหมู่ จอไม่ใช่โทรศัพท์ชนิดหนึ่ง จึงเป็นส่วนประกอบ
หน้าที่กับผู้ใช้-เครื่องมือต่างกันอย่างไร
หน้าที่จับคู่ สิ่งของกับงานที่ทำ เช่น ตู้เย็นใช้แช่เย็น ส่วนผู้ใช้-เครื่องมือจับคู่ คนกับของที่ใช้ เช่น ช่างตัดผมใช้ปัตตาเลี่ยน ถ้าคำหนึ่งเป็นอาชีพ ให้ระวังตัวเลือกที่เป็นสถานที่ทำงาน ผลงาน หรือผู้รับบริการ เพราะเป็นความสัมพันธ์คนละแบบ
วิธีคิดอุปมาอุปไมย 4 ขั้น
- แต่งประโยคเชื่อมคู่โจทย์ เช่น "นักบินเป็นผู้ควบคุมเครื่องบิน" ประโยคยิ่งเจาะจงยิ่งดี
- ดูทิศทาง คำแรกเป็นอะไรของคำที่สอง ถ้าโจทย์เป็น ส่วนย่อย : ส่วนใหญ่ คำตอบต้องเรียงแบบเดียวกัน
- แทนตัวเลือกลงในประโยคเดียวกัน ตัวเลือกที่อ่านแล้วเป็นจริงคือคำตอบ
- ถ้าเหลือมากกว่าหนึ่งข้อ ทำประโยคให้แคบลง เช่น เปลี่ยนจาก "เกี่ยวข้องกับ" เป็น "ใช้ทำ" หรือ "เป็นวัตถุดิบของ"
ตัวอย่างพร้อมวิธีคิดทีละขั้น
ตัวอย่างที่ 1 เลือกคู่ที่เทียบได้
โจทย์: เข็มนาฬิกา : นาฬิกา เทียบได้กับข้อใด
ก. แป้นพิมพ์ : คอมพิวเตอร์ ข. เวลา : นาฬิกา ค. ปากกา : สมุด ง. ข้อมือ : นาฬิกา
- ขั้นที่ 1 ประโยคเชื่อม: "เข็มนาฬิกาเป็นส่วนหนึ่งของนาฬิกา"
- ขั้นที่ 3 แทนตัวเลือก: แป้นพิมพ์เป็นส่วนหนึ่งของคอมพิวเตอร์ ใช่ เวลาไม่ใช่ชิ้นส่วนของนาฬิกา ปากกาไม่ใช่ส่วนของสมุด ข้อมือเป็นที่สวมนาฬิกา
- คำตอบ: ก.
ตัวอย่างที่ 2 เติมคำที่หายไป
โจทย์: บรรณารักษ์ : ห้องสมุด เทียบได้กับ เภสัชกร : ?
ก. ยา ข. ร้านขายยา ค. ผู้ป่วย ง. จ่ายยา
- ขั้นที่ 1 ประโยคเชื่อม: "บรรณารักษ์ทำงานที่ห้องสมุด" เป็นแบบ บุคคล : สถานที่ทำงาน
- ขั้นที่ 3 แทนตัวเลือก: เภสัชกรทำงานที่ร้านขายยา ส่วนยาเป็นสิ่งของ ผู้ป่วยเป็นผู้รับบริการ และจ่ายยาเป็นหน้าที่
- คำตอบ: ข.
ตัวอย่างที่ 3 ระวังทิศทาง
โจทย์: นาที : ชั่วโมง เทียบได้กับข้อใด
ก. สัปดาห์ : วัน ข. ปี : เดือน ค. วัน : สัปดาห์ ง. ศตวรรษ : ปี
ทุกตัวเลือกเป็นหน่วยเวลาเหมือนกัน แต่โจทย์เป็น หน่วยเล็ก : หน่วยใหญ่ ตัวเลือก ก. ข. และ ง. เรียงกลับด้าน มีเพียง ค. ที่หน่วยเล็กอยู่หน้า
จุดที่ผู้สอบพลาดบ่อย
- เลือกเพราะคำอยู่ในเรื่องเดียวกัน ตัวเลือกหลอกมักใช้คำในหมวดเดียวกับโจทย์ ให้ยึดประโยคเชื่อม ไม่ใช่หัวข้อของคำ
- ลืมดูทิศทาง คู่ที่กลับด้านเป็นกับดักที่พบบ่อย
- สับสนเหตุ-ผลกับคุณสมบัติ เช่น น้ำแข็ง : เย็น บอกคุณสมบัติของสิ่งนั้น ไม่ใช่เหตุที่ทำให้เกิดผลตามมา
- สับสนตรงข้ามกับคำคล้าย เช่น ขยัน : หมั่นเพียร มีความหมายใกล้กัน ไม่ใช่ตรงข้าม
ทักษะการตั้งประโยคเชื่อมนี้ช่วยในหัวข้ออื่นด้วย เช่น ภาษาไทย ก.พ. และ ข้อสอบเงื่อนไข ก.พ. ซึ่งต้องอ่านความสัมพันธ์ให้ชัดก่อนตอบเช่นกัน
คำถามที่พบบ่อย
อุปมาอุปไมย ก.พ. อยู่ในวิชาอะไร
เป็นโจทย์แนวเหตุผลเชิงภาษา ใช้ทักษะการคิดวิเคราะห์ ส่วนการจัดหมวดและรูปแบบข้อสอบล่าสุด ดูได้ที่หน้ารูปแบบสอบ ก.พ. ภาค ก
อุปมาอุปไมยต้องท่องคำศัพท์ยากไหม
ไม่จำเป็น คำในโจทย์ส่วนใหญ่เป็นคำทั่วไป สิ่งที่ต้องฝึกคือการแต่งประโยคเชื่อมให้เจาะจงและการดูทิศทางของคู่คำ
ถ้าดูแล้วถูกสองข้อ ควรทำอย่างไร
ทำประโยคเชื่อมให้แคบลง แล้วแทนตัวเลือกอีกครั้ง มักจะเหลือข้อเดียวที่ตรงทั้งชนิดของความสัมพันธ์และทิศทาง
ฝึกอุปมาอุปไมยอย่างไรให้เร็วขึ้น
ฝึกวันละ 10 ข้อ และเขียนประโยคเชื่อมทุกข้อก่อนดูตัวเลือก ทำต่อเนื่องจนขั้นตอนนี้ทำได้ในใจโดยอัตโนมัติ
ลองทำแบบทดสอบ
อ่านจบแล้ว ลองฝึกจริงกับ แบบทดสอบอุปมาอุปไมย ก.พ. 10 ข้อ พร้อมเฉลย ทุกข้อมีวิธีคิดให้ดู ถ้าอยากดูหัวข้ออื่นของการสอบราชการ กลับไปที่ หน้ารวมสอบราชการ