ภาษาไทย ก.พ. อ่านจับใจความ เรียงประโยค อุปมา พร้อมวิธีทำ

ภาษาไทย ก.พ. ภาค ก สรุปอ่านจับใจความ ข้อใดไม่ได้กล่าวไว้ การเรียงประโยค การใช้คำ และอุปมาอุปไมย พร้อมตัวอย่างและวิธีทำทีละขั้น
ภาษาไทย ก.พ. เป็นส่วนที่หลายคนคิดว่าง่าย เพราะใช้ภาษาไทยทุกวัน แต่พอทำข้อสอบจริงกลับพลาดง่าย เพราะตัวเลือกใกล้กันมาก และเวลามีจำกัด บทความนี้สรุปโจทย์ภาษาไทยที่พบบ่อยในการสอบ ก.พ. ภาค ก ได้แก่ การอ่านจับใจความ ข้อใดไม่ได้กล่าวไว้ การเรียงประโยค การใช้คำให้ถูกความหมาย และอุปมาอุปไมย พร้อมตัวอย่างที่แต่งขึ้นใหม่และวิธีทำทีละขั้น
ภาษาไทย ก.พ. วัดอะไร
ข้อสอบภาษาไทยไม่ได้วัดการท่องหลักภาษา แต่วัดว่าผู้สอบ เข้าใจข้อความ และใช้ภาษาได้ถูกต้อง หรือไม่ งานราชการต้องอ่านหนังสือราชการ สรุปเรื่อง และเขียนให้คนอื่นเข้าใจ ทักษะนี้จึงสำคัญ
| ประเภทโจทย์ | สิ่งที่ถาม | หลักคิดสั้น ๆ |
|---|---|---|
| ใจความสำคัญ | ข้อความนี้ต้องการบอกอะไร | หาประโยคที่คลุมทั้งย่อหน้า |
| ข้อใดไม่ได้กล่าวไว้ | ตัวเลือกไหนไม่มีในบทอ่าน | ตรวจทีละตัวเลือกกับบทอ่าน |
| การเรียงประโยค | ลำดับที่ต่อเนื่องที่สุด | หาประโยคเปิด แล้วตามคำเชื่อม |
| การใช้คำ | คำไหนเหมาะกับบริบท | อ่านทั้งประโยคก่อนเลือก |
| อุปมาอุปไมย | คู่คำสัมพันธ์แบบเดียวกัน | ตั้งประโยคความสัมพันธ์ให้ชัด |
อ่านจับใจความ: หาใจความสำคัญ
ใจความสำคัญ คือ ความคิดหลักที่ประโยคอื่นในย่อหน้าช่วยขยาย มักอยู่ต้นหรือท้ายย่อหน้า แต่บางครั้งต้องสรุปเอง
ตัวอย่าง อ่านข้อความแล้วหาใจความสำคัญ
วิธีทำ
- ถามตัวเองว่าทุกประโยคพูดถึงเรื่องอะไร คำตอบคือ การดื่มน้ำ
- ดูว่าผู้เขียนต้องการบอกอะไรเกี่ยวกับเรื่องนั้น คือ ควรดื่มน้ำให้พอ เพราะช่วยให้ร่างกายทำงานดี
- ประโยคเรื่องอาการอ่อนเพลียเป็นเพียงรายละเอียดสนับสนุน
ใจความสำคัญจึงเป็น ควรดื่มน้ำให้เพียงพอเพื่อให้ร่างกายทำงานได้ดี ตัวเลือกที่พูดแค่เรื่องปวดศีรษะเป็นรายละเอียด ไม่ใช่ใจความ
ข้อใดไม่ได้กล่าวไว้
โจทย์แบบนี้ต้องตรวจตัวเลือกกับบทอ่านทีละข้อ ตัวเลือกที่ "ฟังดูจริง" แต่ไม่มีในบทอ่าน คือคำตอบ
ตัวอย่าง จากข้อความเรื่องการดื่มน้ำข้างต้น ข้อใดไม่ได้กล่าวไว้
- ก. การขาดน้ำทำให้สมาธิลดลง
- ข. ควรจิบน้ำแม้ยังไม่กระหาย
- ค. ควรดื่มน้ำวันละแปดแก้ว
- ง. การขาดน้ำทำให้อ่อนเพลีย
วิธีทำ ข้อ ก ข และ ง มีอยู่ในข้อความ ส่วนข้อ ค เป็นความรู้ทั่วไปที่หลายคนเคยได้ยิน แต่บทอ่านไม่ได้พูดถึงจำนวนแก้ว คำตอบคือ ข้อ ค
การเรียงประโยค
หลักคิดมีสามข้อ
- หาประโยคเปิด มักเป็นประโยคที่บอกเรื่องกว้าง และไม่ขึ้นต้นด้วยคำเชื่อม
- ตามคำเชื่อม เช่น จากนั้น ดังนั้น แต่ เพราะ ซึ่ง คำเหล่านี้บอกว่าต้องมีประโยคอื่นมาก่อน
- หาประโยคปิด มักมีคำว่า สุดท้าย ในที่สุด หรือเป็นข้อสรุป
ตัวอย่าง เรียงประโยคต่อไปนี้
- ก. ดังนั้นชุมชนจึงร่วมกันคัดแยกขยะก่อนทิ้ง
- ข. ขยะในชุมชนเพิ่มขึ้นทุกปี
- ค. ทำให้ปริมาณขยะที่ต้องนำไปกำจัดลดลงอย่างชัดเจน
- ง. จนรถเก็บขยะเก็บได้ไม่ทัน
วิธีทำ ข้อ ข ไม่มีคำเชื่อมและบอกปัญหา จึงเป็นประโยคเปิด ข้อ ง ใช้ "จน" ต่อผลของปัญหา ข้อ ก ใช้ "ดังนั้น" บอกวิธีแก้ ข้อ ค บอกผลลัพธ์ จึงปิดท้าย ลำดับที่ถูกคือ ข ง ก ค
อ่านร่องรอยบอกลำดับครบ 5 แบบพร้อมวิธีทำ 4 ขั้นได้ที่ เรียงประโยค ก.พ.
การใช้คำให้ถูกความหมาย
โจทย์มักให้เติมคำในช่องว่าง หรือถามว่าประโยคใดใช้คำถูกต้อง หลักสำคัญคือ อ่านทั้งประโยคก่อน แล้วดูว่าคำนั้นเข้ากับคำรอบข้างหรือไม่
ตัวอย่าง เทศบาล______โครงการปลูกต้นไม้ริมถนน โดยเชิญชาวบ้านมาร่วมกิจกรรม
ตัวเลือก จัด / ปลูกฝัง / ประดิษฐ์ / ประกอบอาหาร
วิธีทำ คำที่ใช้กับ "โครงการ" และเข้ากับการเชิญคนมาร่วม คือ จัด ส่วน "ปลูกฝัง" ใช้กับความคิดหรือนิสัย "ประดิษฐ์" ใช้กับการสร้างสิ่งของ จึงไม่เหมาะ
อุปมาอุปไมย (คำคู่ความสัมพันธ์)
โจทย์ให้คู่คำมาหนึ่งคู่ เช่น ก : ข แล้วให้หาคู่ที่สัมพันธ์แบบเดียวกัน วิธีที่ได้ผลที่สุดคือ แต่งประโยคเชื่อมคู่คำ แล้วนำประโยคนั้นไปทดสอบกับทุกตัวเลือก
ความสัมพันธ์ที่พบบ่อย
- ส่วนย่อยกับส่วนรวม เช่น นิ้ว : มือ
- วัตถุดิบกับผลผลิต เช่น แป้ง : ขนมปัง
- ผู้ทำกับเครื่องมือ เช่น ช่างไม้ : ค้อน
- เหตุกับผล เช่น ฝนตกหนัก : น้ำท่วม
- คำตรงข้าม เช่น ขยัน : เกียจคร้าน
ตัวอย่าง ชาวนา : เคียว เทียบได้กับข้อใด
ตัวเลือก ก. ข้าว : นา / ข. ช่างตัดผม : กรรไกร / ค. ครู : นักเรียน / ง. ปากกา : กระดาษ
วิธีทำ
- แต่งประโยค "ชาวนาใช้เคียวในการทำงาน"
- ทดสอบ "ช่างตัดผมใช้กรรไกรในการทำงาน" ตรงกัน
- ข้ออื่นแต่งประโยคแบบเดียวกันไม่ได้
คำตอบคือ ข้อ ข ถ้ามีหลายข้อตรงกับประโยคแรก ให้แต่งประโยคให้เจาะจงขึ้น
จุดที่คนพลาดบ่อย
- ตอบตามความรู้ตัวเอง แทนที่จะยึดบทอ่าน
- เลือกรายละเอียดมาเป็นใจความสำคัญ
- เรียงประโยคโดยไม่ดูคำเชื่อม
- อุปมาอุปไมยดูแค่ว่าคำอยู่หมวดเดียวกัน แต่ไม่ได้ดูความสัมพันธ์
วิธีทำข้อสอบภาษาไทยให้ทันเวลา
- อ่านคำถามก่อนบทอ่าน จะรู้ว่าต้องหาอะไร
- ตัดตัวเลือกที่ผิดชัดก่อน แล้วเทียบเฉพาะตัวที่เหลือ
- ไม่ค้างข้อยากนาน ทำเครื่องหมายไว้ แล้วกลับมาทำทีหลัง
ถ้ากำลังวางแผนอ่านทั้งภาค ก อ่านต่อได้ที่ เงื่อนไขทางภาษา และ แผนอ่านภาษาอังกฤษ 30 วัน หรือดูหัวข้ออื่นทั้งหมดที่ โซนเตรียมสอบราชการ
คำถามที่พบบ่อย
ภาษาไทย ก.พ. ต้องท่องหลักภาษาเยอะไหม
ไม่จำเป็นต้องท่องมาก ข้อสอบเน้นความเข้าใจและการใช้ภาษา การฝึกอ่านและทำโจทย์สม่ำเสมอช่วยได้มากกว่า
อ่านจับใจความไม่ทัน ควรทำอย่างไร
ให้อ่านคำถามก่อน แล้วอ่านบทอ่านโดยมองหาเรื่องหลักและคำเชื่อม ฝึกจับเวลาทีละน้อยจะช่วยให้เร็วขึ้น
อุปมาอุปไมย ก.พ. มีเทคนิคอะไร
แต่งประโยคเชื่อมคู่คำแรกให้ชัด แล้วนำไปทดสอบกับทุกตัวเลือก ข้อที่ใช้ประโยคเดียวกันได้คือคำตอบ
ภาษาไทยสอบท้องถิ่นใช้แนวเดียวกันไหม
ทักษะพื้นฐานคล้ายกัน ใช้ฝึกร่วมกันได้ ดูรายละเอียดเพิ่มที่ สอบท้องถิ่น
ลองฝึกต่อด้วย แบบทดสอบภาษาไทย ก.พ. 10 ข้อ พร้อมเฉลย แล้วดูว่าโจทย์แบบไหนที่ยังพลาดบ่อย