โจทย์อายุ ก.พ. กฎ 3 ข้อ คิดได้ทุกแบบ พร้อมข้อสอบฟรี

โจทย์อายุ ก.พ. อีก n ปี n ปีที่แล้ว เป็นกี่เท่า อัตราส่วนอายุ อายุรวมและอายุเฉลี่ย สรุปกฎ 3 ข้อ วิธีตั้งสมการ พร้อมตัวอย่างและข้อสอบฟรี 10 ข้อ
โจทย์อายุ ก.พ. เป็นโจทย์ปัญหาคณิตที่ให้ความสัมพันธ์ของอายุคนสองคนขึ้นไป ในอดีต ปัจจุบัน หรืออนาคต แล้วถามว่าตอนนี้ใครอายุเท่าไร ดูเหมือนยุ่ง แต่ทุกข้อใช้กฎ 3 ข้อเดียวกัน คือ อายุห่างกันเท่าเดิมตลอด ทุกคนแก่ขึ้นเท่ากัน และตั้งตัวแปรตัวเดียวให้ได้ บทความนี้สรุปกฎ 6 แบบที่เจอบ่อยพร้อมตัวอย่างคิดทีละบรรทัด และข้อสอบฟรี 10 ข้อพร้อมเฉลย
กฎ 3 ข้อของโจทย์อายุ
- ผลต่างอายุไม่เปลี่ยน ถ้าพ่ออายุมากกว่าลูก 28 ปี อีก 10 ปีหรือ 10 ปีที่แล้วก็ยังห่างกัน 28 ปี
- ทุกคนแก่ขึ้นเท่ากัน อีก n ปี ให้บวก n กับอายุทุกคน ย้อนไป n ปีให้ลบ n กับทุกคน
- อายุรวมเพิ่มตามจำนวนคน คน 4 คน อีก 5 ปี อายุรวมเพิ่ม 4 × 5 = 20 ปี ไม่ใช่ 5 ปี
วิธีตั้งสมการให้เร็ว
- ให้อายุของคนที่อายุน้อยที่สุดเป็น x แล้วเขียนอายุคนอื่นจาก x
- เขียนตารางสั้น ๆ 2 แถว คือ "ตอนนี้" กับ "อีก n ปี" หรือ "n ปีที่แล้ว"
- คำว่า "เป็น 3 เท่า" ให้เขียนคนที่อายุมากกว่า = 3 × คนที่อายุน้อยกว่า ในช่วงเวลาเดียวกันเท่านั้น
| ลูก | พ่อ | |
|---|---|---|
| ตอนนี้ | x | x + 28 |
| อีก 4 ปี | x + 4 | x + 32 |
6 แบบที่เจอบ่อย
ตัวอย่างทุกข้อในบทความนี้แต่งขึ้นเพื่อฝึกคำนวณ
แบบที่ 1: รู้ผลรวมและผลต่าง
ผลรวมอายุพี่กับน้องเท่ากับ 30 ปี พี่อายุมากกว่าน้อง 6 ปี น้องอายุเท่าไร
- ให้น้องอายุ x พี่อายุ x + 6
- x + (x + 6) = 30 ได้ 2x = 24
- น้องอายุ 12 ปี พี่อายุ 18 ปี
ทางลัด: คนที่อายุน้อยกว่า = (ผลรวม - ผลต่าง) ÷ 2 = (30 - 6) ÷ 2 = 12
แบบที่ 2: อีก n ปี จะเป็นกี่เท่า
พ่ออายุมากกว่าลูก 28 ปี อีก 4 ปี พ่อจะอายุเป็น 3 เท่าของลูก ตอนนี้ลูกอายุเท่าไร
- ตอนนี้ลูก x พ่อ x + 28 อีก 4 ปี ลูก x + 4 พ่อ x + 32
- x + 32 = 3(x + 4) ได้ x + 32 = 3x + 12
- 2x = 20 ลูกอายุ 10 ปี พ่ออายุ 38 ปี
ตรวจ: อีก 4 ปี ลูก 14 พ่อ 42 ซึ่ง 42 = 3 × 14 ถูกต้อง
แบบที่ 3: n ปีที่แล้ว
5 ปีที่แล้ว แม่อายุเป็น 4 เท่าของลูก ตอนนี้แม่อายุ 41 ปี ตอนนี้ลูกอายุเท่าไร
- 5 ปีที่แล้วแม่อายุ 41 - 5 = 36 ปี
- ตอนนั้นลูกอายุ 36 ÷ 4 = 9 ปี
- ตอนนี้ลูกอายุ 9 + 5 = 14 ปี
กับดัก: ถ้าเอา 41 ÷ 4 จะได้ตัวเลขที่ไม่ลงตัว เพราะ "4 เท่า" เป็นของ 5 ปีที่แล้ว ไม่ใช่ของตอนนี้
แบบที่ 4: อัตราส่วนอายุ
ตอนนี้อายุของ ก ต่อ ข เท่ากับ 3 : 5 อีก 6 ปีจะเป็น 2 : 3 ตอนนี้ ข อายุเท่าไร
- ให้ ก = 3k ข = 5k อีก 6 ปี ก = 3k + 6 ข = 5k + 6
- (3k + 6) : (5k + 6) = 2 : 3 คูณไขว้ได้ 3(3k + 6) = 2(5k + 6)
- 9k + 18 = 10k + 12 ได้ k = 6
- ข อายุ 5 × 6 = 30 ปี และ ก อายุ 18 ปี
ตรวจ: อีก 6 ปี ก 24 ข 36 ซึ่ง 24 : 36 = 2 : 3 ถูกต้อง
แบบที่ 5: อายุรวมของหลายคน
ครอบครัวหนึ่งมี 4 คน อายุรวมกัน 100 ปี อีก 5 ปี อายุรวมกันจะเป็นเท่าไร
- ทุกคนแก่ขึ้นคนละ 5 ปี มี 4 คน อายุรวมเพิ่ม 4 × 5 = 20 ปี
- อายุรวมเป็น 100 + 20 = 120 ปี
แบบที่ 6: อายุเฉลี่ย
อายุเฉลี่ยของคน 5 คนเท่ากับ 30 ปี เมื่อมีคนมาเพิ่ม 1 คน อายุเฉลี่ยเป็น 32 ปี คนที่มาใหม่อายุเท่าไร
- อายุรวมเดิม = 5 × 30 = 150 ปี
- อายุรวมใหม่ = 6 × 32 = 192 ปี
- คนใหม่อายุ 192 - 150 = 42 ปี
ตารางสรุป
| โจทย์บอกว่า | ทำอะไร |
|---|---|
| อายุห่างกัน d ปี | ห่างกัน d ปีทุกช่วงเวลา |
| อีก n ปี / n ปีที่แล้ว | บวก / ลบ n กับอายุทุกคน |
| เป็น k เท่า | ตั้งสมการในช่วงเวลาที่โจทย์บอกเท่านั้น |
| ผลรวมและผลต่าง | คนอายุน้อย = (ผลรวม - ผลต่าง) ÷ 2 |
| อายุรวมของ m คน อีก n ปี | อายุรวมเพิ่ม m × n ปี |
| อายุเฉลี่ย | อายุรวม = อายุเฉลี่ย × จำนวนคน |
จุดที่คนพลาดบ่อย
- ใช้คำว่า "เท่า" ผิดช่วงเวลา เช่น โจทย์บอก "5 ปีที่แล้วเป็น 4 เท่า" แต่เอาอายุตอนนี้มาหาร 4
- บวกปีให้คนเดียว อีก 5 ปีต้องบวก 5 ให้ทุกคน ไม่ใช่แค่คนที่โจทย์ถาม
- อายุรวมบวกแค่ n ครอบครัว 4 คน อีก 5 ปี อายุรวมเพิ่ม 20 ปี ไม่ใช่ 5 ปี
- ตอบอายุผิดคน โจทย์มักถามอายุอีกคนหนึ่ง หรือถามอายุในอนาคต อ่านคำถามซ้ำก่อนเลือกตัวเลือก
เทคนิคทำข้อสอบให้ทันเวลา
- ถ้าตั้งสมการไม่ทัน ให้ แทนค่าจากตัวเลือก ทีละข้อ โจทย์อายุตรวจง่ายมากเพราะตัวเลขเล็ก
- เริ่มแทนจากตัวเลือกกลาง ๆ ถ้าได้ค่ามากเกินไปก็เลื่อนไปตัวเลือกที่น้อยกว่า
- ตัดตัวเลือกที่ทำให้อายุติดลบหรือไม่สมเหตุสมผล เช่น ลูกอายุมากกว่าพ่อ
- ตรวจคำตอบกับเงื่อนไขทุกข้อในโจทย์ ไม่ใช่แค่ข้อแรก
คำถามที่พบบ่อย
โจทย์อายุ ก.พ. ต้องใช้สมการทุกข้อไหม
ไม่จำเป็น หลายข้อแทนค่าจากตัวเลือกได้เร็วกว่า แต่ควรตั้งสมการเป็น เพราะบางข้อตัวเลือกใกล้กันจนแทนค่าแล้วเสียเวลา
ทำไมผลต่างอายุถึงไม่เปลี่ยน
เพราะทุกคนแก่ขึ้นปีละ 1 ปีเท่ากัน ผลต่างจึงคงที่ตลอด ส่วนอัตราส่วนหรือ "กี่เท่า" จะเปลี่ยนไปตามเวลา
โจทย์อายุเกี่ยวกับโจทย์ค่าเฉลี่ยอย่างไร
โจทย์อายุเฉลี่ยใช้หลักเดียวกับค่าเฉลี่ยทั่วไป คือ ผลรวม = ค่าเฉลี่ย × จำนวน ฝึกเพิ่มได้ใน โจทย์ร้อยละ ก.พ. หัวข้ออัตราส่วนและค่าเฉลี่ย
ฝึกโจทย์อายุแล้วควรฝึกเรื่องไหนต่อ
ฝึก โจทย์งานและเวลา ก.พ. และ โจทย์ความเร็ว ระยะทาง เวลา ก.พ. ต่อ เพราะใช้ทักษะตั้งสมการจากโจทย์ภาษาเหมือนกัน
ลองทำแบบทดสอบฟรี
อ่านจบแล้ว ลองฝึกกับ ข้อสอบโจทย์อายุ ก.พ. 10 ข้อ พร้อมเฉลย ฟรี ทุกข้อมีวิธีคิดให้ดู ถ้าอยากฝึกคิดวิเคราะห์ครบทุกแบบ ลอง ข้อสอบ ก.พ. คิดวิเคราะห์ รวมทุกแบบ 20 ข้อ หรือกลับไปที่ หน้ารวมสอบราชการ
แหล่งอ้างอิง
- ประกาศรับสมัครสอบภาค ก ของสำนักงาน ก.พ. (ocsc.go.th) เป็นที่มาของจำนวนข้อ เกณฑ์ผ่าน และวันสอบของแต่ละรอบ
- สรุปรูปแบบสอบ ก.พ. ภาค ก ที่ทีม SheetLab ตรวจกับประกาศทางการ
- ตัวเลขในโจทย์ตัวอย่างของบทความนี้ทีม SheetLab แต่งขึ้นเพื่อฝึกคำนวณ ไม่ใช่ข้อมูลจริง