ตารางและกราฟ ก.พ. วิธีอ่านข้อมูลเร็ว พร้อมข้อสอบฟรี

ตารางและกราฟ ก.พ. อ่านข้อมูลให้เร็ว คิดร้อยละ อัตราส่วน ค่าเฉลี่ย พร้อมตัวอย่างทีละขั้น และข้อสอบฟรี 10 ข้อ มีเฉลยวิธีคิดทุกข้อ
โจทย์ตารางและกราฟ ก.พ. ทำให้หลายคนเสียเวลา ทั้งที่ตัวเลขไม่ได้ยาก ปัญหาจริงคืออ่านโจทย์ไม่ครบ หารผิดฐาน หรือคิดเลขละเอียดเกินจำเป็น บทความนี้สรุปวิธีอ่านตารางและกราฟเป็นขั้นตอน พร้อมสูตรร้อยละ อัตราส่วน และค่าเฉลี่ยที่ใช้บ่อย และตัวอย่างที่คิดให้ดูทีละบรรทัด ข้อมูลทุกชุดในบทความเป็นข้อมูลสมมติเพื่อฝึกคิด
โจทย์ตารางและกราฟวัดอะไร
โจทย์แนวนี้ไม่ได้วัดว่าคิดเลขเร็วแค่ไหน แต่วัดว่าเราดึงข้อมูลที่ถูกต้องออกจากตารางได้หรือไม่ และสรุปได้ตรงกับข้อมูลหรือเปล่า คำถามที่เจอบ่อยมี 5 แบบ
- เพิ่มขึ้นหรือลดลงร้อยละเท่าไร
- ส่วนหนึ่งคิดเป็นร้อยละเท่าไรของทั้งหมด
- อัตราส่วนระหว่างสองค่า
- ค่าเฉลี่ย หรือหาค่าที่หายไปจากค่าเฉลี่ย
- ข้อความใดสรุปได้ถูกต้องตามข้อมูล
กราฟแท่ง กราฟเส้น และแผนภูมิวงกลม ก็ใช้หลักเดียวกับตาราง ให้แปลงกราฟเป็นตัวเลขก่อน แล้วค่อยคิด กราฟเส้นเหมาะกับการดูแนวโน้ม กราฟแท่งเหมาะกับการเทียบขนาด ส่วนแผนภูมิวงกลมบอกสัดส่วนของทั้งหมด
อ่านตารางให้ครบใน 3 ขั้น
ขั้นที่ 1 อ่านหัวตารางและหน่วย
ดูชื่อตาราง หัวแถว หัวคอลัมน์ และหน่วยก่อนเสมอ เช่น คน ตัน ล้านบาท หรือร้อยละ ถ้าหน่วยเป็นร้อยละอยู่แล้ว ห้ามนำไปบวกกันเหมือนจำนวนคน
ขั้นที่ 2 อ่านคำถามแล้วเลือกเฉพาะตัวเลขที่ใช้
โจทย์มักให้ข้อมูลมากกว่าที่ต้องใช้ ให้วงเฉพาะแถวและคอลัมน์ที่คำถามพูดถึง ข้อมูลที่เหลือคือตัวหลอก
ขั้นที่ 3 ประมาณคำตอบก่อนคิดละเอียด
ถ้าตัวเลือกห่างกันมาก การปัดเลขแล้วประมาณก็พอ ถ้าตัวเลือกใกล้กัน ค่อยคิดละเอียด วิธีนี้ช่วยประหยัดเวลาได้มาก
สูตรที่ต้องใช้ สรุปในตารางเดียว
| สิ่งที่ถาม | วิธีคิด | จุดที่ต้องระวัง |
|---|---|---|
| ร้อยละการเปลี่ยนแปลง | (ค่าใหม่ - ค่าเดิม) / ค่าเดิม x 100 | หารด้วยค่าเดิม ไม่ใช่ค่าใหม่ |
| ร้อยละของทั้งหมด | ส่วนที่ถาม / ผลรวมทั้งหมด x 100 | ต้องใช้ผลรวมของกลุ่มที่ถามเท่านั้น |
| อัตราส่วน | นำ ห.ร.ม. หารทุกค่า | เรียงลำดับตามที่โจทย์ถาม |
| ค่าเฉลี่ย | ผลรวม / จำนวนข้อมูล | นับจำนวนข้อมูลให้ครบ |
| ค่าที่หายไป | ค่าเฉลี่ย x จำนวน - ผลรวมค่าที่รู้ | อย่าลืมคูณจำนวนก่อน |
| จุดร้อยละ | ร้อยละใหม่ - ร้อยละเดิม | ไม่เท่ากับเพิ่มขึ้นร้อยละ |
ตัวอย่างโจทย์พร้อมวิธีคิด
ใช้ข้อมูลสมมติชุดนี้กับทุกตัวอย่าง
ตาราง จำนวนเรื่องร้องเรียนของสำนักงานแห่งหนึ่ง (เรื่อง)
| ไตรมาส | ด้านถนน | ด้านน้ำประปา | รวม |
|---|---|---|---|
| 1 | 80 | 40 | 120 |
| 2 | 96 | 54 | 150 |
| 3 | 72 | 63 | 135 |
| 4 | 90 | 60 | 150 |
ตัวอย่าง 1 ร้อยละการเปลี่ยนแปลง
คำถาม: เรื่องด้านถนนในไตรมาส 2 เพิ่มขึ้นจากไตรมาส 1 ร้อยละเท่าไร
- ผลต่าง = 96 - 80 = 16
- หารด้วยค่าเดิม = 16 / 80 = 0.2
- คำตอบคือ ร้อยละ 20
ถ้าเผลอหารด้วย 96 จะได้ประมาณร้อยละ 16.7 ซึ่งเป็นตัวหลอกที่พบบ่อย
ตัวอย่าง 2 ร้อยละของทั้งหมด
คำถาม: ในไตรมาส 4 เรื่องด้านน้ำประปาคิดเป็นร้อยละเท่าไรของเรื่องทั้งหมดในไตรมาสนั้น
60 / 150 x 100 = ร้อยละ 40
ตัวอย่าง 3 อัตราส่วน
คำถาม: ในไตรมาส 3 อัตราส่วนเรื่องด้านถนนต่อด้านน้ำประปาเป็นเท่าไร
72 : 63 นำ 9 หารทั้งสองค่า ได้ 8 : 7
ตัวอย่าง 4 ค่าเฉลี่ย
คำถาม: เฉลี่ยแล้วสำนักงานได้รับเรื่องรวมไตรมาสละกี่เรื่อง
- ผลรวม = 120 + 150 + 135 + 150 = 555
- ค่าเฉลี่ย = 555 / 4 = 138.75 เรื่อง
ตัวอย่าง 5 ข้อความใดถูกต้อง
ข้อความ ก: เรื่องด้านน้ำประปาเพิ่มขึ้นทุกไตรมาส
ข้อความ ข: ไตรมาส 2 และ 4 มีเรื่องรวมเท่ากัน แต่สัดส่วนเรื่องด้านถนนต่างกัน
ตรวจข้อความ ก: ไตรมาส 4 มี 60 เรื่อง น้อยกว่าไตรมาส 3 ที่มี 63 เรื่อง จึง ผิด
ตรวจข้อความ ข: ทั้งสองไตรมาสรวม 150 เรื่อง ด้านถนนไตรมาส 2 คือ 96 / 150 = ร้อยละ 64 ส่วนไตรมาส 4 คือ 90 / 150 = ร้อยละ 60 จึง ถูก
จุดที่คนพลาดบ่อย
- หารผิดฐาน ร้อยละการเปลี่ยนแปลงต้องหารด้วยค่าเดิมเสมอ
- สับสนจุดร้อยละกับร้อยละ ถ้าสัดส่วนเปลี่ยนจากร้อยละ 40 เป็นร้อยละ 50 คือเพิ่ม 10 จุดร้อยละ แต่ถ้าคิดเป็นการเพิ่มขึ้น จะเท่ากับร้อยละ 25 เพราะ 10 / 40 = 0.25
- เพิ่มแล้วลดร้อยละเท่ากัน ไม่กลับมาเท่าเดิม เช่น 1,000 เพิ่มร้อยละ 10 เป็น 1,100 แล้วลดร้อยละ 10 จะเหลือ 990
- ใช้คำว่าทุก หรือเสมอ โดยไม่ตรวจครบ ข้อความที่มีคำว่า ทุกไตรมาส หรือ ทุกสาขา ต้องตรวจทุกค่า เจอค่าเดียวที่ขัดแย้งก็ผิดทันที
- สรุปเกินข้อมูล ถ้าตารางไม่ได้บอกสาเหตุ ข้อความที่อธิบายสาเหตุถือว่าสรุปไม่ได้
ถ้าอยากฝึกคิดเลขพื้นฐานให้คล่องขึ้น อ่านต่อที่ โจทย์คณิตศาสตร์ ก.พ. และฝึกหาแบบรูปตัวเลขได้ที่ อนุกรมตัวเลข ก.พ.
คำถามที่พบบ่อย
ตารางและกราฟ ก.พ. ต้องใช้เครื่องคิดเลขไหม
ให้ถือว่าต้องคิดเองด้วยมือ ควรฝึกหารและคิดร้อยละในใจ และใช้การประมาณเมื่อตัวเลือกห่างกัน ข้อกำหนดล่าสุดเรื่องอุปกรณ์ในห้องสอบ ให้ตรวจจากประกาศของผู้จัดสอบ
ร้อยละที่เพิ่มขึ้นคิดอย่างไรให้ไม่ผิด
นำค่าใหม่ลบค่าเดิม แล้วหารด้วยค่าเดิม คูณ 100 จำสั้น ๆ ว่า ผลต่างหารค่าเดิม
จุดร้อยละกับร้อยละต่างกันอย่างไร
จุดร้อยละคือผลต่างของร้อยละสองค่าโดยตรง ส่วนร้อยละที่เพิ่มขึ้นคือผลต่างนั้นหารด้วยร้อยละเดิม สองค่านี้จึงมักไม่เท่ากัน
ข้อสอบตารางควรเริ่มอ่านจากตารางหรือคำถามก่อน
อ่านหัวตารางและหน่วยแบบเร็วก่อน แล้วอ่านคำถาม จากนั้นจึงกลับไปดึงเฉพาะตัวเลขที่ใช้ วิธีนี้ช่วยไม่ให้หลงกับข้อมูลที่ไม่เกี่ยวข้อง
ลองทำแบบทดสอบ
อ่านจบแล้ว ลองฝึกต่อกับ ข้อสอบตารางและกราฟ ก.พ. 10 ข้อ พร้อมเฉลย ทุกข้อมีตารางข้อมูลสมมติและวิธีคิดละเอียด ดูหัวข้อสอบอื่นได้ที่ คลังเตรียมสอบราชการ
แหล่งอ้างอิง
- ประกาศรับสมัครสอบภาค ก ของสำนักงาน ก.พ. (ocsc.go.th) เป็นที่มาของจำนวนข้อ เกณฑ์ผ่าน และวันสอบของแต่ละรอบ
- สรุปรูปแบบสอบ ก.พ. ภาค ก ที่ทีม SheetLab ตรวจกับประกาศทางการ
- ตัวเลขในโจทย์ตัวอย่างของบทความนี้ทีม SheetLab แต่งขึ้นเพื่อฝึกคำนวณ ไม่ใช่สถิติจริง