‹ เตรียมสอบราชการ

สอบราชการ · คิดวิเคราะห์

ตรรกศาสตร์ ก.พ. สรุปเหตุผล ทุก บาง ไม่มี พร้อมข้อสอบฟรี

โดยทีม SheetLabอัปเดต 12 พ.ย. 2569
ตรรกศาสตร์ ก.พ. สรุปเหตุผล ทุก บาง ไม่มี พร้อมข้อสอบฟรี

ตรรกศาสตร์ ก.พ. สรุปเหตุผลจากเงื่อนไขที่มีคำว่า ทุก บาง ไม่มี ด้วยวงกลม 2 วง พร้อม 6 แบบที่สรุปได้และไม่ได้ ตัวอย่างทีละขั้น และข้อสอบฟรี 10 ข้อมีเฉลย

📝 ข้อสอบฟรี พร้อมเฉลย ไม่ต้องสมัคร
เริ่มทำ · 10 ข้อ

ข้อสอบตรรกศาสตร์ ก.พ. หรือการสรุปเหตุผลเชิงภาษา ให้เงื่อนไข 2 ถึง 3 ประโยคที่มีคำว่า ทุก บาง หรือ ไม่มี แล้วถามว่าข้อสรุปใดถูกต้อง หลายคนตอบตามความรู้สึกหรือความรู้รอบตัว จึงพลาดทั้งที่โจทย์ไม่ยาก บทความนี้สรุปวิธีวาดวงกลม 2 วงให้เห็นภาพ 6 แบบที่สรุปได้และสรุปไม่ได้ ตัวอย่างพร้อมวิธีคิด และข้อสอบฟรี 10 ข้อพร้อมเฉลย

ตรรกศาสตร์ ก.พ. วัดอะไร

โจทย์แนวนี้อยู่ในวิชาความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ใกล้เคียงกับเงื่อนไขสัญลักษณ์ แต่แทนที่จะเทียบมากกว่าน้อยกว่า จะถามว่ากลุ่มหนึ่งอยู่ในอีกกลุ่มหรือไม่ สิ่งที่วัดคือการสรุปจากข้อมูลที่ให้มาเท่านั้น ไม่ใช่ความรู้รอบตัว ถ้าโจทย์บอกว่า "แมวทุกตัวบินได้" ก็ต้องถือว่าจริงตามโจทย์

ถ้ายังไม่เคยฝึกเงื่อนไขแบบเรียงลำดับ อ่านคู่กันที่ เงื่อนไขสัญลักษณ์ ก.พ.

3 คำหลักและวิธีวาดวงกลม

ให้วาดแต่ละกลุ่มเป็นวงกลม แล้วดูว่าวงกลมสองวงอยู่กันอย่างไร

ประโยคความหมายวาดอย่างไร
ทุก A เป็น Bสมาชิกของ A อยู่ใน B หมดวง A อยู่ข้างในวง B
ไม่มี A ใดเป็น BA กับ B ไม่มีส่วนร่วมกันเลยวง A กับวง B แยกกัน
บาง A เป็น Bมี A อย่างน้อยหนึ่งตัวที่เป็น Bวง A กับวง B ซ้อนกันบางส่วน (หรืออาจซ้อนกันหมดก็ได้)

จุดสำคัญคือคำว่า บาง ในตรรกศาสตร์แปลว่า "อย่างน้อยหนึ่ง" ไม่ได้แปลว่า "ไม่ใช่ทั้งหมด" ดังนั้นจาก "บาง A เป็น B" จะสรุปว่า "บาง A ไม่เป็น B" ไม่ได้

กลับประโยคได้หรือไม่

6 แบบที่เจอบ่อย สรุปได้หรือไม่ได้

เงื่อนไขข้อสรุป
ทุก A เป็น B และ ทุก B เป็น Cทุก A เป็น C (สรุปได้)
ทุก A เป็น B และ ไม่มี B ใดเป็น Cไม่มี A ใดเป็น C (สรุปได้)
บาง C เป็น A และ ทุก A เป็น Bบาง C เป็น B (สรุปได้)
บาง C เป็น A และ ไม่มี A ใดเป็น Bบาง C ไม่เป็น B (สรุปได้)
บาง A เป็น B และ บาง B เป็น Cความสัมพันธ์ A กับ C สรุปไม่ได้
ทุก A เป็น B และ x เป็น Bx เป็น A หรือไม่ สรุปไม่ได้

กฎจำง่าย ถ้าเงื่อนไขทั้งสองข้อมีคำว่า บาง จะสรุปอะไรแน่นอนไม่ได้ และถ้าเงื่อนไขข้อใดมีคำว่า บาง ข้อสรุปที่ถูกก็ต้องมีคำว่า บาง ด้วย

ตัวอย่างพร้อมวิธีคิด

ตัวอย่างทุกข้อในบทความนี้แต่งขึ้นเพื่อการฝึก

ตัวอย่างที่ 1: ต่อวงกลมเป็นชั้น

เงื่อนไข: กุหลาบทุกดอกเป็นดอกไม้ ดอกไม้ทุกดอกต้องการน้ำ

  1. วงกุหลาบอยู่ในวงดอกไม้
  2. วงดอกไม้อยู่ในวงสิ่งที่ต้องการน้ำ
  3. วงกุหลาบจึงอยู่ในวงสิ่งที่ต้องการน้ำด้วย

ข้อสรุป "กุหลาบทุกดอกต้องการน้ำ" ถูก แต่ "สิ่งที่ต้องการน้ำทุกอย่างเป็นดอกไม้" สรุปไม่ได้ เพราะกลับประโยค ทุก ไม่ได้

ตัวอย่างที่ 2: บาง กับ ไม่มี

เงื่อนไข: พนักงานบางคนในแผนกนี้เป็นนักวิ่ง ไม่มีนักวิ่งคนใดสูบบุหรี่

  1. มีพนักงานอย่างน้อยหนึ่งคนอยู่ในวงนักวิ่ง
  2. วงนักวิ่งแยกจากวงคนสูบบุหรี่ทั้งหมด
  3. พนักงานคนที่เป็นนักวิ่งจึงไม่สูบบุหรี่แน่นอน

ข้อสรุป "พนักงานบางคนในแผนกนี้ไม่สูบบุหรี่" ถูก ส่วน "พนักงานทุกคนในแผนกนี้ไม่สูบบุหรี่" สรุปไม่ได้ เพราะพนักงานที่ไม่ได้เป็นนักวิ่งอาจสูบหรือไม่สูบก็ได้

ตัวอย่างที่ 3: บาง สองครั้ง

เงื่อนไข: นักเรียนบางคนชอบวาดรูป คนที่ชอบวาดรูปบางคนชอบร้องเพลง

วงนักเรียนกับวงคนชอบร้องเพลงอาจซ้อนกันหรือแยกกันก็ได้ เพราะคนที่ชอบวาดรูปและร้องเพลงอาจไม่ใช่นักเรียนเลย ข้อสรุป "นักเรียนบางคนชอบร้องเพลง" จึง สรุปไม่ได้

จุดที่คนพลาดบ่อย

วิธีทำข้อสอบให้ทันเวลา 3 ขั้น

  1. แปลงทุกประโยคเป็นวงกลม เขียนสั้น ๆ เช่น A⊂B สำหรับ ทุก และ A|B สำหรับ ไม่มี
  2. ต่อวงกลมผ่านกลุ่มที่ซ้ำกัน กลุ่มที่ปรากฏในเงื่อนไขทั้งสองข้อคือตัวเชื่อม
  3. ตรวจตัวเลือกทีละข้อด้วยคำถามเดียว "มีภาพวงกลมแบบไหนไหมที่เงื่อนไขจริงทั้งหมด แต่ข้อสรุปนี้ไม่จริง" ถ้ามี แปลว่าข้อสรุปนั้นยังไม่แน่นอน

คำถามที่พบบ่อย

ตรรกศาสตร์ ก.พ. ต่างจากเงื่อนไขสัญลักษณ์อย่างไร

เงื่อนไขสัญลักษณ์เทียบมากกว่า น้อยกว่า เท่ากับ ส่วนตรรกศาสตร์ถามว่ากลุ่มหนึ่งอยู่ในอีกกลุ่มหรือไม่ จากคำว่า ทุก บาง ไม่มี ทั้งสองแบบต้องสรุปจากเงื่อนไขในโจทย์เท่านั้นเหมือนกัน

คำว่า บาง หมายถึงกี่คน

หมายถึงอย่างน้อยหนึ่ง และอาจเป็นทั้งหมดก็ได้ จึงสรุปจาก "บาง A เป็น B" ว่า "บาง A ไม่เป็น B" ไม่ได้

ถ้าเงื่อนไขขัดกับความจริงต้องตอบอย่างไร

ให้ถือว่าเงื่อนไขในโจทย์จริงเสมอ แล้วสรุปตามเงื่อนไขนั้น ข้อสอบวัดการใช้เหตุผล ไม่ได้วัดความรู้รอบตัว

ตรรกศาสตร์ฝึกอย่างไรให้เร็ว

ฝึกวาดวงกลมทุกข้อจนชิน แล้วจำ 6 แบบในตารางข้างบน เมื่อเห็นโจทย์จะรู้ทันทีว่าเป็นแบบไหน ทำวันละ 10 ข้อและอ่านเฉลยข้อที่ผิดทุกครั้ง

ลองทำแบบทดสอบฟรี

อ่านจบแล้ว ลองฝึกกับ ข้อสอบตรรกศาสตร์ ก.พ. 10 ข้อ พร้อมเฉลย ฟรี ทุกข้อมีวิธีคิดให้ดู ถ้าอยากฝึกคิดวิเคราะห์ครบทุกแบบ ลอง ข้อสอบ ก.พ. คิดวิเคราะห์ 20 ข้อ หรือกลับไปที่ หน้ารวมสอบราชการ

แหล่งอ้างอิง

ข้อสอบตรรกศาสตร์ ก.พ. ฟรี 10 ข้อ พร้อมเฉลย10 ข้อ · เฉลยทันที · ฟรีเริ่มทำ →

อ่านต่อ

อุปมาอุปไมย ก.พ. 7 ความสัมพันธ์ คิดเป็นขั้น พร้อมข้อสอบฟรีคิดวิเคราะห์ (เลข เหตุผล ภาษาไทย)อ่าน →ภาษาไทย ก.พ. อ่านจับใจความ เรียงประโยค อุปมา พร้อมวิธีทำคิดวิเคราะห์ (เลข เหตุผล ภาษาไทย)อ่าน →เรียงประโยค ก.พ. 5 ร่องรอยหาลำดับให้ถูก พร้อมข้อสอบฟรีคิดวิเคราะห์ (เลข เหตุผล ภาษาไทย)อ่าน →โจทย์อายุ ก.พ. กฎ 3 ข้อ คิดได้ทุกแบบ พร้อมข้อสอบฟรีคิดวิเคราะห์ (เลข เหตุผล ภาษาไทย)อ่าน →เงื่อนไขสัญลักษณ์ ก.พ. วิธีเชื่อมเงื่อนไขและสรุปผลคิดวิเคราะห์ (เลข เหตุผล ภาษาไทย)อ่าน →